introduction Het begrip "(culturele) identiteit" is geen eenduidig begrip; het bestaat onder een scale aan condities en toepassingen in de praktijk. De etymologische betekenis van het woord "identiteit" is het Griekse woord "eidos", dat samenhangt met haar werkwoordsvormen "eidomai" en "idein". Van het woord "eidos" zijn vele vertalingen mogelijk, waaronder: gezicht, uiterlijk, gestalte, totaalindruk, gezichtsbeeld voor het geestesoog, idee, platoonse categorie, vorm, soort, species, aard, karakter etc. In het praktische gebruik lijkt het veelal de rol te vervullen van een ongrijpbaar iets, een essentie. Het platoonse idee van "identiteit kan omschreven worden als een formule die de veelzijdige werkelijkheid aan algemene normen bindt. Men spreekt dan over het metafysische begrip van identiteit, dat veronderstelt dat een enititeit in zijn kern iets bezit dat kenmerkend is. Dit "iets" is dan de idee of de essentie van de entiteit. In wetenschappelijk opzicht dient het als classificatiecriterium om onderscheid te kunnen maken tussen mensen of bevolkingsgroepen. Tevens dient het ter aanduiding voor maatschappelijk actieve groeperingen die een bepaald doelstelling nastreven (milieubewegingen, emancipatiebewegingen). Vanuit pragmatisch oogpunt fungeert het als legitimatie voor allerlei keuzes, waarbij te denken valt aan maatschappelijke beslissingen omtrent de positie van minderheden.
Veel belangrijker dan de vraag wat "culturele identiteit" is, is de vraag wat "culturele identiteit" doet. Door het gebruik van symbolen die betekenis geven aan onze ervaringen, bepalen we onze oriëntatie en positie. Deze symbolen vormen tezamen zogenaamde "webben van betekenis", die volgens de antropoloog Clifford Geertz (1993, pp. 5-14) de bepalende elementen zijn in onze samenleving. Wat "cultuur" of "culturele identiteit" is, kan dan ook niet los gezien worden van de betekenis en functie die deze concepten hebben in een specifieke situatie. Centraal staat de prijs van de erkenning van culturele identiteiten, en hoe vormen van erkenning kunnen worden gerechtvaardigd, en op welke wijze om dient worden te gaan met de nadelen en gevaren van deze erkenning. Om hierop een antwoord te kunnen geven dient het begrip culturele identiteit aan twee voorwaarden te voldoen. Het moet passen binnen het politiek en juridisch discours in kwesties van culturele erkenning en hiernaast moet het de mogelijkheid bieden om morele vraagstukken rondom deze kwesties aan de orde te stellen. Er worden twee benaderingen van culturele identiteit onderscheiden; de culturalistische benadering in het dagelijks publieke discours en de constructivistische benadering binnen het sociaal-wetenschappelijk discours.
